Szkoła Podstawowa nr 175 w Łodzi. Szkolny program profilaktyki.

Podstawy prawne
■ Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2002 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół
■ Rozporządzenie z dnia 31 stycznia 2003r. w sprawie szczegółowych form działalności wychowawczej i zapobiegawczej wśród dzieci i młodzieży zagrożonych uzależnieniem
■ Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
■ Ustawa z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych
■ Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego
■ Ustawa z dnia 24 kwietnia 1997 r. o przeciwdziałaniu narkomanii

Założenia teoretyczne programu
1. Profilaktyka – to chronienie człowieka w rozwoju przed zagrożeniami i reagowanie na pojawiające się zagrożenia. Jej celem jest ochrona dziecka, ucznia, wychowanka przed zakłóceniami rozwoju czyli przed podejmowaniem zachowań hamujących lub niszczących rozwój, określonych jako zachowania ryzykowne.
2. Wszystkie zadania mają na celu wyposażenie młodego człowieka w umiejętności budowania dobrych relacji i pozytywnych więzi opartych na skutecznej komunikacji. Poza tym nieodzownym elementem działań profilaktycznych jest poznanie sposobów radzenia sobie w sytuacjach trudnych, wyrażania swoich potrzeb, emocji i opinii.
3. Działania profilaktyczne wspierają pracę nad harmonijnym rozwojem osobowości i zdrowym stylem życia.

Cele główne programu
1. Poprawa stanu bezpieczeństwa w szkołach, zapobieganie patologiom: agresja, przemoc, uzależnienia i właściwe reagowanie w chwili pojawiania się ich na terenie naszej szkoły w środowisku lokalnym.
2. Promowanie zdrowego stylu życia i alternatywnych sposobów spędzania wolnego czasu.
3. Profilaktyka uzależnień, absencji na zajęciach, interwencje kryzysowe, terapia, korektę zachowań nie akceptowanych społecznie.
4. Poprawa komunikacji w relacjach nauczyciel – uczeń, nauczyciel – rodzic, uczeń – rodzic, uczeń – uczeń,
5. Bezpieczeństwo dziecka w domu, szkole, na ulicy oraz podczas zabaw.
6. Współpraca z rodzicami uczniów, organizacjami młodzieżowymi, przedstawicielami środowiska lokalnego.
7. Zwiększanie umiejętności wychowawczych nauczycieli i rodziców.

Cele szczegółowe:
Uczeń:
■ potrafi unikać konfliktów, jest asertywny,
■ unika nikotyny, alkoholu, narkotyków, zdrowo i higienicznie odżywia się,
■ potrafi efektywnie i pożytecznie gospodarować czasem wolnym,
■ świadomie i umiejętnie korzysta ze współczesnych środków audiowizualnych,
■ posiada umiejętności prawidłowej reakcji w sytuacji zagrożenia,
■ zna i stosuje zasady higieny osobistej,
■ systematycznie realizuje obowiązek szkolny i osiąga sukcesy na miarę możliwości.

Adresaci programu:
Program profilaktyki w naszej szkole jest kierowany do uczniów, nauczycieli i rodziców.

Szkolny Program Profilaktyki opracowany został na potrzeby SP 175 w Łodzi po zdiagnozowaniu środowiska szkolnego.
Szczegółowa diagnoza wykazała, że SPP powinien obejmować w szczególności działania i środki stosowane w celu zapobiegania agresji, przemocy i niewydolności wychowawczej rodziców.
W SPP przedstawiono także działania mające na celu zapobieganie takim zachowaniom problemowym jak brak kultury osobistej, wagary, brak zainteresowania nauką.
Działania realizowane w ramach SPP dotyczą także osób odpowiedzialnych za dzieci tj. rodziców, opiekunów i nauczycieli.
Osobą koordynującą realizację SPP pedagog szkolny.
Poszczególne elementy programu (np.: proponowany przez autora sposób realizacji) mogą ulegać modyfikacji.

Narzędzia diagnostyczne:
Ankiety, obserwacja, analiza dokumentacji, rozmowy z nauczycielami, rodzicami, uczniami, przedstawicielami instytucji wspierających.

Analiza wyników diagnozy pozwoliła na sformułowania głównych zagrożeń i niebezpiecznych zachowań uczniów, które powinny być objęte działaniami profilaktycznymi:
- brak motywacji do nauki,
- wagary,
- stosowanie przemocy,
- uleganie nałogowi palenia papierosów,
- sporadyczny kontakt z narkotykami, i alkoholem,
- bezkrytyczny odbiór negatywnych wzorców zachowań i reklam prezentowanych w mediach.

Przyczyny zachowań ryzykownych:
- Występowanie zagrożeń w rodzinie wychowanka (bezrobocie, alkoholizm, przestępczość…)
- środowisko społeczne promujące zachowania ryzykowne,
- trudne warunki życiowe,
- niewłaściwe normy społeczne,
- konflikty w rodzinie,
- niska kultura pedagogiczna rodziców, brak zainteresowania nauką i problemami dziecka,
brak organizacji czasu wolnego
- nadpobudliwość i agresja doświadczona w dzieciństwie,
- urazy neurologiczne,
- wpływ destrukcyjnej grupy rówieśniczej,
- brak sukcesów w nauce,
- zagrożenia wynikające z rozwoju (brak uwewnętrznionych norm społecznych, brak autorytetów).

Współpraca ze środowiskiem i instytucjami wspierającymi pracę szkoły:
■ Sąd – udział w rozprawach sądowych, konsultacje z kuratorami, wnioski o interwencję.
■ Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna – kierowanie na badania określające rodzaj deficytów rozwojowych, konsultacje w sprawach sytuacji szkolnej i domowej uczniów, w sprawach konstruowania programów pomocy dla uczniów sprawiających problemy wychowawcze.
■ MOPS – kierowanie wniosków o pomoc materialną, sfinansowanie obiadów, konsultacje przy diagnozowaniu sytuacji materialnej rodzin.
■ Fundacja Pomocy Rodzinie OPOKA – kierowanie rodzin o zaburzonych więziach emocjonalnych, w których występuje zjawisko przemocy, potrzebujących pomocy prawnej, wsparcia terapeutycznego, możliwości wykonania bezpłatnej obdukcji.
■ PROM – szkolenie w ramach realizacji programów profilaktycznych, uzyskanie materiałów propagandowych.
■ Kościół i świetlice działające przy kościele (Caritas, Oratorium)
■ TPD – kierowanie uczniów na zajęcia świetlicy środowiskowej.
■ Hostel dla Matek Chroniących się przed Przemocą – kierowanie matek których mężowie stosują przemoc fizyczną i nadużywają alkoholu.
■ PCK – wyprawki szkolne, imprezy i paczki świąteczne,
■ Fundacja Pomocy Dzieciom „Kolorowy Świat” – pomoc rzeczowa.
■ Ama Canem – dogoterapia.

Formy i środki realizacji
■ Diagnozowanie środowisk rodzinnych, problemów wychowawczych,
■ Podejmowanie działań zapobiegawczych,
■ Prowadzenie akcji związanych z bezpieczeństwem dzieci,
■ Prowadzenie akcji edukacyjno-informacyjnych dotyczących zagrożeń i patologii (np. konkursy)
■ Różnorodne działania artystyczne: akademie, inscenizacje, festiwale, konkursy plastyczne, muzyczne, teatrzyki, minidramy.
■ Pogadanki, rozmowy, zajęcia warsztatowe, elementy psychoterapii indywidualnej i grupowej oraz psychodramy, techniki podejmowania i zamiany ról, dyskusje, elementy pantomimy, arteterapia, monologi i dialogi terapeutyczne, swobodne improwizacje, burze mózgów.
■ Realizacja szkolnych programów profilaktycznych
■ Realizacja projektów „Szkoła dla rodziców”, „Szkoła bez przemocy”,
■ Zajęcia wspomagające.

■ Realizacja:
	► Realizacja programów profilaktycznych: „Tak czy nie” dla klas VI
	► „Nie piję, nie palę, nie ćpam - jestem OK.” klasy V
	► Program Wczesna Profilaktyka "CUKIERKI" klasy II i III
	► Co nas łączy, czyli tworzymy udaną grupę
	► Realizacja programu walki z nałogiem papierosowym
	► Poradnictwo dla rodziców – spotkania dotyczące rozpoznawania, czy dziecko eksperymentuje z narkotykami oraz metod zapobiegania zjawisku uzależnienia i możliwości szukania pomocy.
	► Indywidualne i grupowe spotkania z uczniami na temat uzależnień.
	► Projekcje filmów, udostępnianie lektury na temat uzależnień.
	► Indywidualne rozmowy z uczniami i rodzicami
Hasło programowe - Walka z dysfunkcją rodziny. Wspomaganie rodziny w pełnieniu funkcji wychowawczej, ukazywanie wartości życia rodzinnego.
■ Realizacja:

	► Systematyczne diagnozowanie środowisk rodzinnych.
	► Indywidualne poradnictwo dla rodziców.
	► Rozmowy profilaktyczno-ostrzegawcze. Porady prawne.
	► Współpraca z sądem – spotkania z kuratorem, sędzią, wnioski o interwencje sądowe.
	► Przygotowanie informacji poradniczo-prawnej i wychow. w formie ulotki – tematyka: przemoc domowa, nadpobudliwość, dysfunkcje rozwojowe.
	► Współpraca z Centrum Praw Kobiet, Fundacją Pomocy Rodzinie „Opoka”, Pogotowiem Niebieska Linia.
	► Poradnictwo pedagogiczne dla rodziców na zebraniach klasowych w formie: pogadanek, ankiet, spotkań ze specjalistami.
	► Przygotowanie i rozdanie broszur informacyjno-poradniczych.
	► Indywidualne rozmowy o charakterze terapeutycznym, poradniczym.
	► Spotkania z rodzicami uczniów klas I na temat funkcjonowania dziecka w nowej sytuacji szkolnej i życiowej.
	► Działalność grupy wsparcia dla rodziców i nauczycieli.
	► Udział w konkursie plastyczno- literackim „Jak być szczęśliwym w rodzinie”.
	► Piknik rodzinny – impreza plenerowa integrująca członków rodziny.
	► Organizowanie uroczystości dotyczących tradycji rodzinnych np. wigilia środowiskowa, kolędowanie rodzinne, Dzień Matki, Dzień Babci i Dziadka.
	► Realizacja projektu „Szkoła dla rodziców” – projekty A. Szczękulskiej i M. Swiątczak-Szymczuk.

	► Diagnozowanie problemów wychowawczych
	► Indywidualne spotkania z rodzicami o charakterze doradczym.
	► Indywidualne rozmowy z dzieckiem.
	► Psychologiczno-pedagogiczna diagnoza w PPP
	► Propozycje udziału w zajęciach terapeutycznych na terenie szkoły, Poradni Psychologiczno-Ped. lub świetlicy środowiskowej.
	► Prowadzenie zajęć terapeutycznych.- trening twórczej wizualizacji „W czarownym ogrodzie”
	► Realizowanie elementów programu edukacji zdrowotnej poprzez treningi wyciszające, relaksujące
	► Cykl zajęć „Jak radzić sobie z emocjami?
	► Warsztatowe zajęcia wspierające rozwój emocjonalny dziecka (warsztaty asertywności, komunikacyjne)
	► Dogoterapia

	► Analiza sytuacji materialnej rodzin
	► Wnioski do MOPS o przyznanie zapomogi. bezpłatnych obiadów, dofinansowania do kolonii
	► Zbiórka i rozdanie odzieży.
	► Współpraca z PCK- wyprawki szkolne, paczki świąteczne.
	► Współpraca z Ligą Kobiet i Fundacją Kolorowy Świat – wyprawki szkolne, paczki ze słodyczami, imprezy świąteczne
	► Zbiórka pieniędzy na dożywianie dzieci w ramach akcji Dziewczynka z zapałkami”.
	► Wnioski do WEiKF o przyznanie stypendium szkolnego i socjalnego
	► Wypłacanie stypendiów , zakupy

	► Realizacja programu regionalnego „Czym chata bogata, tym rada” klasy I - VI
	► Udział w akcji „Sprzątanie świata”.
	► Udział w akcji Dzień Ziemi. Odzyskiwanie surowców wtórnych.
	► Realizacja Programu Szkolnego Koła Przyjaciół Łodzi

	► Program autorski „Nie bądźmy agresywni, bądźmy tolerancyjni" klasy IV
	► Realizacja programów profilaktycznych „Saper” …
	► Rozwiązywanie konfliktów i radzenie sobie z agresją własną i cudzą kl. I – VI – zajęcia warsztatowe
	► Zapoznanie z Kartą Praw Dziecka
	► Indywidualne rozmowy z uczniami dotyczące zasad współżycia w grupie, przestrzegania norm społecznych.
	► Współpraca z Policją, sądem
	► Realizacja projektu „Szkoła bez przemocy”
	► Realizacja autorskiej innowacji „Zwykli-niezwykli, razem i osobno”
	► Przeprowadzenie zajęć „Dobry dotyk, zły dotyk” w klasach I – IV.
	► Organizowanie spotkań z policjantem, Strażą Miejską, prelekcje nt. bezpiecznego zachowania się wobec zagrożeń i konsekwencji nieprzestrzegania norm społecznych.
	► Realizowanie elementów programu wychowania komunikacyjnego. Organizacja kursu na kartę rowerową.

	► Zajęcia kompensacyjno-wyrównawcze dla uczniów klas I – III
	► Pozalekcyjne zajęcia wyrównawcze z j. polskiego, angielskiego, matematyki
	► Koleżeńska pomoc w nauce.
	► Zajęcia wyrównawcze i terapeutyczne w świetlicy środowiskowej „Opoka”.
	► Propozycje diagnozy deficytów rozwojowych uczniów w PPP
	► „Z ortografią na ty” – zajęcia z uczniami z dysortografią.
	► Zajęcia wspierające dla uczniów ze specyficznymi trudnościami w nauce „Radzę sobie coraz lepiej”
	► Zajęcia stymulujące dla uczniów zdolnych „Chcę umieć i wiedzieć więcej”.

	► Wycieczki szkolne.
	► Propagowanie zajęć w kołach zainteresowań w szkole i poza szkołą.
	► Konkursy wewnątrzszkolne i pozaszkolne.
	► Organizowanie imprez szkolnych i środowiskowych.
	► Zajęcia w świetlicy szkolnej i środowiskowej.
	► Bezwzględne przestrzeganie poszanowania zasad kultury, na lekcjach i przerwach.
	► Wycieczki do instytucji kulturalnych,
	► Systematyczne wpajanie uczniom zasad kulturalnego zachowania na każdej lekcji

Przewidywane efekty realizacji programu:

■ Wdrożenie rodziców do ścisłej współpracy ze szkołą;

■ Większe zainteresowanie rodziców nauką i problemami dziecka;

■ Uspołecznienie szkoły - zwiększenie wpływu rodziców i współpracy ze środowiskiem lokalnym;

■ Zwiększenie kompetencji wychowawczych nauczycieli i rodziców;

■ Zwiększenie zakresu i dostępności pomocy psychologicznej i pedagogicznej ofiarom przemocy, a także uczniom sprawiającym trudności wychowawcze i trudności nauce oraz ich rodzicom;

■ Poprawa stanu bezpieczeństwa uczniów;

■ Rozszerzenie oferty pozalekcyjnej i pozaszkolnej adresowanej do uczniów;

■ Promowanie nowych rozwiązań systemu pomocy psychologiczno –pedagogicznej.