|
Konspekt lekcji z zakresu edukacji regionalnej
i ekologicznej
Opracowanie materiału i przygotowanie konspektu:
mgr Beata Ciupińska
do
góry
TEMAT: Zieleń Łodzi, czyli rzecz o łódzkich parkach.
I) Metody: elementy hereuzy, gry dramowe: techniki pisania.
II) Formy pracy: praca zbiorowa, praca w grupach.
III) ¦rodki dydaktyczne:
· praca zbiorowa pod red. prof. dr J. Mowszowicza, Parki Łodzi, Łódź 1962
· wycinki prasowe: Ukryta rzeka, Wypoczynek w ziemi obiecanej
w: Gazeta Wyborcza 03.09.1999 r.
· M. Z. Wojalski, 575 lat miasta Łodzi, s. 44-46
· J. Mowszowicz, Przewodnik do oznaczania drzew i krzewów,
Warszawa 1979
· J. D. Godet, Drzewa i krzewy, Warszawa 1997
· H. S. Dinter, Dzieje wielkiej kariery. Łódź 1332-1860, Łódź 1965, s. 169-17
· mapa współczesnej Łodzi
· słowniki: języka polskiego i ortograficzny
IV) Tok lekcji.
Uczniowie siedzą w 6-7 kilkuosobowych zespołach. Ławki ustawione są tak, aby był wolny
dostęp do każdej grupy. Każdy zespół opracowuje inny materiał. Na tablicy znajduje się
plan miasta, na którym uczniowie podczas prezentacji swojej pracy zaznaczą park,
o którym zbierali informacje. Zajęcia realizowane na 2 jednostkach lekcyjnych (w klasach
starszych szkoły podstawowej).
1) WPROWADZENIE DO TEMATU
Łódź to drugie co do wielkości miasto Polski. Mieszka w nim ok. 1
mln. ludzi. Aby przejechać z płn. na płd. miasta, trzeba przebyć ok. 20 km. Łódź to miasto
przemysłu (głównie włókienniczego jeszcze do l.90. XX w.), które tej gałęzi gospodarki
zawdzięcza swój gwałtowny rozwój i karierę w XIX w. Zdawać by się mogło zatem,
że w krajobrazie tego miasta znajdziemy tylko mury fabryk i beton nowoczesnych
blokowisk. Jednak tak nie jest ! W naszym miecie znaleźć można ok. 20 parków,
a do tego dodać należy zieleń skwerów, ogródków działkowych itp. Zieleń naszego miasta
to temat dzisiejszej lekcji. Poznamy historię parków łódzkich, ich usytuowanie i rolę, jaką
pełniły dla mieszkańców Łodzi. Słów kilka również na temat wody, bez której zieleń
nie mogłaby istnieć.
Zapisanie tematu lekcji: Zieleń Łodzi, czyli rzecz o łódzkich parkach.
2) CZĘŚĆ WŁAŚCIWA LEKCJI
Przydział zadań. Ćwiczenia redakcyjne.
GRUPA I
WyobraĽ sobie, że jesteś redaktorem gazetki szkolnej. Zredaguj krótki
artykuł, w którym zaprezentujesz historię oraz stan obecny Parku
Źródliska I i Palmiarni.
Informacje do wykorzystania w pracy:
* park usytuowany jest przy Al. Mickiewicza 1/3 (dawniej: Główna); pow.10,7 ha;
jest jednym z najstarszych w Łodzi (powstał po inkorporacji terenów leśnych
w 1840 r.; starszy był nie istniejący już park ,,Paradyż"
z 1830 r. usytuowany
ul. Piotrkowskiej 175 );
* rosną w nim ponad dwustuletnie dęby (pomniki przyrody);
* Palmiarnia (po remoncie): większość okazów to darowizny; mieści ok. 20
palm drzewiastych, w 1914 r. oddane na przechowanie z Parku Staszica (należały
do łódzkich dygnitarzy);
* znajduje się tu ok. 300 gatunków roślin, w tym: cytryny, agawy,
opuncje;
* obiekt od kilku lat w przebudowie;
GRUPA II
Wyobraź sobie, że spędziłeś w Lesie Łagiewnickim piękny, słoneczny
dzień. Co napisałby o spędzonym tam czasie i poczynionych
obserwacjach w swoim pamiętniku? Zredaguj kartkę z pamiętnika.
Uczniowie powinni wykazać się umiejętnością selekcjonowania materiału. Informacji jest dużo.
Należy zwrócić uwagę na następujące sprawy:
* jest to największy las komunalny w Polsce (1200 ha);
* zajmuje płn.-wsch. krańce miasta;
* leży w okolicach rzek: Łódki, Sokołówki, Bzury, i Łagiewniczanki;
* w jego obszarze znajdują się zabudowania klasztoru
oo.
franciszkanów (barokowy kościół, drewniana kapliczka );
* w pofabrykanckim pałacu Ludwika Heinzla usytuowano ze względu na warunki
klimatyczne dziecięcy szpital chorób płuc;
* na obszarze parku działa Łódzki Klub Jeździecki;
GRUPA III
Napisz do koleżanki lub kolegi list, w którym opowiesz o Parku
im. J.Poniatowskiego.
Najistotniejsze informacje to:
* jest to stosunkowo młody park; powstał w pierwszym dziesięcioleciu XIX w.
(1905-1910) przy ul. Pańskiej (dziś: ul. Żeromskiego); pierwotnie Park Łódzki;
* pod budowę wykorzystano tereny lasów miejskich; w trakcie realizowania projektu
(ogrodnik-planista Teodor Chrząński z Warszawy) wycięto setki okazów drzew;
* koszt przedsięwzięcia wyniósł 129 366 rubli (planowano 98 tys. ; pow. 47,7 ha;
* w okresie międzywojennym przekształcony w wielki publiczny park ludowy; w czasie
II wojny światowej wstęp do niego mieli tylko Niemcy.
* znaleźć tu można było okazy przyrody niespotykane w innych parkach: perełkowce
japońskie, głóg czarny, jarząb szwedzki, dąb błotny, trójiglicznię;
GRUPA IV
Relacjonujesz mamie swój pobyt w Parku im. Jana Matejki. Jak
przedstawiłby jej to miejsce? Zredaguj krótki opis.
Ważne w tym opisie:
* park powstał w 1924 r. natchnieniem było pragnienie stworzenia w Łodzi zakątka
takiego, jak Wersal; jego pow. 2,5 ha; (tylko!);
* park pofabrykancki, pierwotnie prywatny, ogrodzony;
* jedyny w Łodzi ogród o układzie regularnym, na planie prostokąta;
* od 1938r. park publiczny;
* bogata kolekcja drzew i krzewów: wierzby białe, jarząb mączny, leszczyna
czerwonolistna, sumak octowiec, robinia;
GRUPA V
Jesteś redaktorem ,,Przewodnika po Łodzi". Jak brzmiałaby informacja
o Parku na Zdrowiu umieszczona w tej książce? Zredaguj ją.
Warto zwrócić uwagę na następujące informacje:
* park nosi im. Józefa Piłsudskiego;
* to jeden z największych parków w Polsce (180 ha);
* położony w dolinie rzeki Łódki (tylko tu można ją zobaczyć);
* park ma stuletni± tradycję;
* na jego obszarze znajduje się rezerwat: 10 ha lasu pierwotnego i okazy bluszczu
kwitnącego;
* w jego obrębie znajdują się Ogród botaniczny i ZOO;
* park ten to miejsce masowego wypoczynku łodzian;
GRUPA VI
Zredaguj list otwarty do władz Łodzi. Wyraź w nim opinię na temat
stanu wód w twoim mieście.
W czasie omawiania tego problemu potrzebna jest wnikliwa analiza planu miasta.
* przez Łódź płynie ok. 20 rzek;
* najważniejsze to: Ner, Olechówka, Jasień, Miazga (gm. Nowosolna), Łódka (Zdrowie),
Gadka (wpływa do Stawów Stefańskiego), Dobrzynka (dopływ Neru), Sokołówka
(Julianów), (Las Łagiewnicki), Bałutka (dopływ Łódki), poza tym: Aniołówka,
Lubczyna, Zimna Woda;
* Co się stało z rzeką Łódką? Pierwotnie czerpano z niej wodę, pojono bydło; Przepływa
przez Stare Miasto. W XIX w. na skutek rozwoju przemysłu zamienia się w
ściek. W 1917 r. ukryto ją w kanale, aby cuchnąca woda nie zatruwała powietrza;
* warto w tym miejscu zwrócić uwagę na ekologiczny aspekt tego problemu; wielki
przemysł włókienniczy opuścił miasto, warto więc zadbać o nasze rzeki.
3) PREZENTACJA PRAC DZIECI. ROZMOWY, DYSKUSJA.
4) PODSUMOWANIE.
Uporządkujmy nasze wiadomości.
Wiemy, że dawna Łódź to maleńka, zagubiona wśród puszczy mieścina. To właśnie te bory dały
początek wielu łódzkim parkom. Początek XIX w. przyniósł wyrąb lasów, gdyż przemysł
potrzebował drewna. Ludzie szybko zrozumieli, jaką wartość w ich życie wnosi zieleń. Tworzyli
oazy zieleni tam, gdzie to tylko możliwe.
- Kiedy powstały pierwsze parki łódzkie?
Już w XIX w.; były to parki głównie prywatne, fabrykanckie, dla wybranej klienteli; w pocz.
XX w. powstają parki miejskie.
- Gdzie leżą łódzkie parki, jak są rozplanowane?
Tworzą jakby ,,obwodnicę zieleni w
centrum, np. Park im. J. Matejki, ale i na przedmieściach, np. Park na Zdrowiu.
- Jakie znaczenie dla mieszkańców Łodzi miało zakładanie nowych zieleńców?
Były to miejsca rekreacji i wypoczynku, spotkań towarzyskich; enklawy przyrody i czystego
powietrza w zabrudzonym i zanieczyszczonym mieście; skupisko rzadkich roślin;
miejsca zaaranżowane, odpowiednio zaplanowane, a więc odznaczające się walorami
estetycznymi.
5) ZADANIE I OMÓWIENIE PRACY DOMOWEJ.
Uporządkuj wiadomości z lekcji. Spróbuj dodać do nich jaki nowy element. Może to być
ilustracja, zdjęcie przedstawiające park, drzewo lub inne rośliny, o których mówiliśmy
na dzisiejszej lekcji. |
